Vì sao xứ Tây ngày một bị xói mòn?

vi-sao-mien-tay-ngay-cang-bi-xoi-mon

Mỗi năm tượt lở vấn trôi 500 ha ghét với lắm nhà cửa, thứ hếti thứ người dân xứ Tây. Ảnh: Cửu Long.

Theo dõi giáp diễn biến tượt lở tại xứ Tây dính chục năm qua, tấn sĩ Dương Văn Ni (Khoa Môi trường học – Tài cựu tự nhiên, Đại học Cần Thơ) cho rằng, tình trạng tượt lở như bờ sông Vàm Nao là hậu quả thế tất thứ việc vỡ hoang cát vô tội vẽ.

“Hễ dò hỏi chộ chốn nè có cát là vội phép thuật vỡ hoang mà khô khanng trung nghiên cứu kỹ loại nè đặng tái hiện thời dính năm và loại nè nằm vĩnh viễn dưới đáy sông? Phải kết thúc tình trạng xin phép thuật đơn và vỡ hoang cấp mười lần“, tấn sĩ nói và cho biết hơn mười năm trước hả với cạc nhà nghiên cứu lên tiếng hếtnh báo cơ mà đơn mệnh người có bổn phận nói rằng cạc ông “phỏng đoán”, đánh “giật gân”.

Ông cho rằng, khi hiện thời trạng đáy sông hả ổn định vài ba chục tới vài ba trăm năm, với nghĩa với sự ổn định thứ kẹp bờ. Nhưng tình trạng quản lý thua, vỡ hoang cát đại tạo ra đảo lộn to. Cao đệ đáy ngày đơn hò xuống đánh cho cây nác trong suốt lục địa đơm ra sông lắm hơn đền ngày.

“Nếu tình trạng nà tiếp chuyện kéo trường thì vững chắc hai phía bờ sông sẽ tượt lở rất nghiêm trọng hơn hết vụ Vàm Nao. Nhà cửa, ghét cát, đả đệ… bị thụp xuống nhằm tái hiện thời lại chừng dốc, chừng nghiêng thứ thòng sông và bù khối cây tốn đi ở đáy”, tiến sĩ nói.

Một vấn đề pa khác mà tấn sĩ đề pa đôi, đấy là giờ lắm chỗ hai phía bờ cạc sông ở xứ Tây đánh đê kè. Dòng sông như đơn cái máng, áp sức thòng chảy tăng quá to cũng góp phần tạo ra tượt lở những chỗ có chửa đặng kè.

Đồng thì, chuyên gia nà cho rằng nếu như nhìn chộ nguy cơ xứ Tây xói mòn rất to khi Trung Quốc đánh cạc đập thủy điện trên đầu nguồn sông Mekong. Bởi cát bồi đắp với kè sông Cửu Long ảnh vách trên núi non thứ bờ cõi nác nà. Mỗi năm cát theo thòng nác trôi dần xuống hò nguồn, có khi hết trăm năm mới phăng tới xứ Tây. Nhưng cận chục năm nay, khi cạc đập hả cản thòng thì cận như quờ quạng cây cát thô kệch cận như chơi đang phăng nữa.

“Đồng kè nà có ghét nhằm chúng ta ngồi đặng trên đấy thì quá đệ bồi vô nếu như to hơn quá đệ lấy ra. Nhưng giờ, cây phù sa bồi vô, trong suốt đấy có cát, sỏi, sạn… rỏ hơn cây tốn đi”, tấn sĩ Ni nói và chứng dẫn hơn chục năm trước, khi có chửa có cạc đập trên sông Mekong, cây phù sa đơm phăng xứ Tây mỗi một năm 170-180 triệu tấn đơn năm. “Giờ thì con mệnh nà giảm đang chia bán, riêng cát thô kệch, sỏi sạn xỏ xiên như chơi đang dẫn tới nguy cơ tan rã với kè là thiệt sự”.

Đồng ý kiến, tấn sĩ Lê Anh Tuấn – Phó Viện Nghiên cứu biến đơmi khí hậu, Đại học Cần Thơ – cho rằng, tự 5.000-6.000 năm trước, xứ Tây ảnh vách và phát triển dần là nhờ cậy lũ – đơn phần quan yếu thứ hệ sinh thái xứ nà. Trước đây, nhờ cậy lũ mà mỗi một năm mũi đất Cà Mau lạm ra bể do cây phù sa bồi đắp tự thượng nguồn sông Mekong đơm phăng. Nhưng lắm năm liền tù tù lũ ít vì thế bể xâm thật càng bạo. Bình tuồng mỗi một năm bể lạm sâu ra Cà Mau lóng 15 m, có chỗ tới 50 m.

“Đã khô khanng trung có lũ bồi đắp mà tình trạng vỡ hoang cát đại như giờ thì có thể chỉ vài ba trăm năm, hơn đơn bán diện tích ghét vành đai xứ châu thổ Cửu Long bị biến khỏi bản đồ Việt Nam”, tấn sĩ Tuấn lo e.

vi-sao-mien-tay-ngay-cang-bi-xoi-mon-1

Các chuyên gia cho rằng cần kiểm soát chém việc vỡ hoang cát giờ. Ảnh: Cửu Long.

Theo thống kê thứ cơ quan chức năng, xứ Tây hiện thời có 265 chấm tượt lở bờ sông, bờ bể với tổng bề trường hơn 450 km. Sạt lở đền diễn ra ra đầu và chót vụ lũ, khi thòng chảy có chửa trào bờ, đặc biệt khi lũ xuống, quy mô tượt lở đền to với bề trường tự vài ba trăm mét tới vài ba km.

Gần đây, tượt lở bờ sông xảy ra trong suốt vụ khô khan ở cạc con sông chính lộn chênh rạch, bảnh ảnh là bờ sông Vàm Nao nhỡ qua. Mỗi năm tượt lở vấn trôi 500 ha ghét, hiện thời có dính chục ngàn hộ dân mệnhng trong suốt xứ bị tượt lở đe ăn hiếp, cần sớm đặng di chuyển.

Tuy nhiên, chính quyền cạc địa phương găp khó khó khăn phăng kinh phí, quỹ ghét vì thế tụ hợp ưu tiên cho di chuyển dân ở những xứ tượt lở nguy vội, hiểm nguy nhất… Dự báo tới năm 2050 sẽ có lóng đơn triệu người bị liên quan trực tiếp bởi vì xói lở ven bờ và tốn ghét tại với kè sông Cửu Long.

Cửu Long – Phúc Hưng